Actueel en Trends 2020


 
Op deze webpagina worden actuele onderwerpen gedurende het kalenderjaar 2020 belicht. Onderwerpen waarbij het accent op de actualiteit ligt en/of onderwerpen die een trend aangeven, een ontwikkeling schetsen. Op de aan de webpagina gekoppelde sub-pagina’s zijn/worden diverse onderwerpen verder uitgewerkt/toegelicht.
  
____________________ 
 

 
 
Groene en kleurrijke uiterwaarden rivieren
Fietsen en wandelen langs de grote rivieren is in de zomer van 2020 een ware belevenis. Door de neerslag die de laatste maanden regelmatig in ruime hoeveelheden is gevallen, groeien bomen, struiken en gras in de uiterwaarden uitbundig in allerlei kleuren groen. Daarbij bloeien bloemen in velerlei kleuren. De verschillen met de twee droge voorgaande jaren zijn aanzienlijk.
 
Maak bijvoorbeeld eens een fietstocht over de dijken langs de Merwede en de Waal tussen Gorinchem, Zaltbommel, Slot Loevestein en Woudrichem. Een gebied met boeiende rivierlandschappen en talrijke natuurgebieden in de uiterwaarden. De omgeving is ook uitermate geschikt voor een wandeltocht over de dijken en in de uiterwaarden. De veerponten die in het gebied varen brengen je indien nodig van de ene oever naar de andere.
 
Vanwege diverse coronamaatregelen is het verstandig voor een tocht de volgende websites te raadplegen. 
Voor informatie veerponten:
-www.riveer.nl- en -www.voetveerwoudrichem.nl-.
Voor informatie treinverbinding Dordrecht-Gorinchem-Geldermalsen:
-www.merwedelingelijn.nl-. 
 
                                                    ____________© hn - 4 augustus 2020____________
 
 

 
Belangrijke versoepeling coronamaatregelen per 1 juli voor openbaar vervoer

Het openbaar vervoer is per 1 juli ook weer te gebruiken voor vervoer dat niet als (strikt) noodzakelijk gezien kan worden. Dit is belangrijk voor degenen die het openbaar vervoer willen gebruiken voor recreatieve en sportieve activiteiten. Reizen naar het beginpunt van een wandeltocht of fietstocht is bijvoorbeeld weer mogelijk. De reis vanaf het eindpunt van de tocht kan eveneens met het openbaar vervoer gemaakt worden. Fietsvervoer per trein is vanaf 1 juli ook weer mogelijk. Vervoer met veerponten is voor recreatief gebruik inmiddels veelal toegestaan.
Lees meer > Versoepeling coronamaatregelen 
 
____________© hn - 30 juni 2020____________ 
 
 
 
Versoepeling van coronamaatregelen per 1 juni 
Wat betekent dit voor fietsers en wandelaars?!

De versoepeling van de coronamaatregelen heeft een aantal gunstige gevolgen bij het maken van een fiets- of wandeltocht. Zo is de kans reëel aanwezig dat onderweg een kop koffie of een glas limonade gedronken kan worden en/of een eenvoudige lunch genuttigd kan worden buiten op een terras van een horecagelegenheid. 
Een aantal musea gaat open. Wel zijn er veelal een aantal regels. Het bezoekersaantal wordt beperkt gehouden. Daarbij wordt het concept 'vooraf reserveren op een bepaalde dag binnen een bepaald tijdslot/tijdsblok' gehanteerd. 
Is er bij het museum een taverne, café, lunchroom of dergelijke dan zullen deze waarschijnlijk uitsluitend toegankelijk zijn met een vooraf gereserveerd toegangskaartje met tijdsslot/tijdsblok voor het museum. Dit geldt naar verwachting eveneens voor de toiletvoorzieningen. 
Ingewikkelder liggen de omstandigheden bij het gebruik van veerponten en treinen tijdens een fiets- of wandeltocht.
Meer informatie over dit onderwerp op > Versoepeling coronamaatregelen

 
                                                  ____________© hn - 27 mei 2020____________ 

Neerslag in juni 2020 aanzienlijk 
De eerste dagen van juni waren nog droog. Daarna is in deze maand op de meeste plaatsen een aanzienlijke hoeveelheid neerslag gevallen. Veelal rond de gemiddelde hoeveelheid neerslag die in deze maand valt. In sommige regio's meer. En lokaal soms meer dan een dubbele hoeveelheid. 
In het algemeen is het neerslagtekort dat vooral ontstaan is tijdens het droge, warme en zonnige periode maart - mei nog steeds aanwezig in Nederland. De kritische droogte is echter duidelijk verdwenen. Opmerkelijk is dat het waterpeil in de grote rivieren rond gemiddelde waarden voor de zomer staat. Er zijn de komende weken ook geen (extreem) lage waterstanden te verwachten.
Op de twee onderstaande foto's is de vergroening van de uiterwaarden langs de Waal ter hoogte van Dalem duidelijk zichtbaar. In de verte is de toren van Woudrichem te zien. De foto links is genomen op 3 juni 2020, de foto rechts op 20 juni 2020. 
 
 

 

 
                                                  ____________© hn - 30 juni 2020____________  
 

 
Periode maart – mei 2020: Van voldoende neerslag naar droogte

 

De eerste twee maanden van dit jaar 2020 viel er een dusdanige hoeveelheid regenwater dat het neerslagtekort over het voorgaande jaar 2019 grotendeels werd weggewerkt. Er was echter geen sprake van een duidelijk neerslagoverschot.
De maanden maart, april en mei waren dusdanig zonnig en droog dat nu het gevaar voor een zeer droge zomer reëel aanwezig is. Er is nu al sprake van een aanzienlijk neerslagtekort. Op de hoger gelegen zandgronden zoals op de Veluwe is op een aantal plaatsen sprake van droogte.

Om met foto’s te illustreren welke veranderingen in enkele maanden op kunnen treden worden hieronder een aantal duo- foto's weergegeven. De foto’s zijn gemaakt langs de Lek tussen Culemborg en het Amsterdam-Rijnkanaal (Rijswijk). Ze zijn gemaakt vanuit min of meer hetzelfde opnamestandpunt. De aan de linkerkant afgebeelde foto’s zijn genomen op 17 maart 2020. De aan de rechterkant afgebeelde foto’s zijn genomen op 20 mei.
De bovenste foto is een afbeelding van de geopende Stuw Amerongen op 17 maart 2020. Na enkele weken met een grote waterafvoer was deze stuw nog steeds geopend om de waterafvoer optimaal te laten verlopen. Op de foto’s aan de linker kant van de duo-foto's is te zien dat het waterpeil in de rivier hoog is en dat de uiterwaarden gedeeltelijk onder staan.
De situatie is op 20 mei drastisch veranderd. De uiterwaarden zijn veelal nog wel groen. Op een aantal plaatsen is er een eerste keer gras gemaaid en is het gras binnengehaald of is net gemaaid om binnengehaald te worden. De natte periode aan het begin van het jaar heeft gezorgd voor voldoende vocht om het gras goed te kunnen laten groeien. Op sommige plaatsen zijn  geulen en geultjes nog met water gevuld. Het peil van de rivier is aanzienlijk gedaald. Er is echter nog geen sprake van (extreem) lage waterstanden. Daarvoor is de waterafvoer nog op een voldoende peil. 
 

 


 
 

 
 
 
 
 


 
 
Toch zijn de eerste tekenen van droogte op de foto’s te zien. Het akkerland ziet er al enigszins droog uit. Op de twee onderste foto's (20 mei) komt droogte meer naar voren. Beregening van grasland om droge omstandigheden op de uiterwaarden voor te kunnen zijn. Op de laatste foto is een binnendijks panorama te zien. Het bovenste gedeelte van het talud van de dijk ziet er nadat het gras is binnengehaald droog uit.
 
 
 

 
 
____________© hn - 27 mei 2020____________  
 
 
Coronavirus, coronacrisis en de noodzaak van gezond bewegen
In de eerste helft van 2020 is als gevolg van de pandemie door het coronavirus en de vergaande gevolgen die dit wereldwijd heeft veel veranderd.
Onderzoeken en maatregelen zijn vooral gericht op het indammen van de verspreiding van het virus en het beperken van de desastreuze effecten. Grenzen tussen landen zijn in feite gesloten. Het plaatsvindende grensverkeer tussen landen kent allerlei beperkingen.
Na enkele maanden van binnen blijven, stil zitten en weinig beweging wordt de noodzaak van gezond bewegen belangrijker.
Lees verder >  Coronamaatregelen
 
____________© hn - 24 april 2020____________ 
 
 
 
 
 
 

Verhoogde waterstanden grote rivieren
De afgelopen dagen was er sprake van verhoogde waterstanden op de grote rivieren. De komende dagen zullen de verhoogde waterstanden op veel trajecten aanhouden.
Op bovenstaande foto is te zien dat de toegangsweg van de veerpont Brakel-Herwijnen door de uiterwaarden aan de kant van Herwijnen op zaterdag 8 maart 2020 te maken heeft met vollopende uiterwaarden. De fietsers kunnen nog net naar de aanlegplaats fietsen. De veerpont kan bij hogere waterstanden aanleggen aan de Hoogwaterstoep een honderd meter verderop.

 

 
 
Op bovenstaande foto's (8 maart 2020) de uiterwaarden langs de Merwede stroomopwaarts van Gorinchem en de uiterwaarden in de omgeving van Wamel langs de Waal.

 
                                              ____________© hn - 12 maart 2020____________

 
 

 
 

Brabantse Biesbosch snel weer droger – plastic zwerfafval niet eenvoudig op te ruimen
 
De Brabantse Biesbosch stond op woensdag 12 februari nog grotendeels onder water. Op vrijdag 21 februari is dit beeld compleet veranderd. In nog geen tien dagen zijn de meeste stukken van de Brabantse Biesbosch weer toegankelijk zoals voorheen. Het waterpeil is ongeveer een meter gezakt. Weilanden, paden en wegen liggen weer boven water. Alleen de grote grazers moeten nog even op droge plekken blijven waar ze bijgevoerd worden.

Aangespoeld afval in de vorm van voornamelijk riet en stronken hout worden op een aantal plaatsen opgeruimd. Op het eerste gezicht zijn er in de Noordwaard wel plaatsen waar rietresten en wat stukken hout liggen. Afval in de vorm van plastic, blikjes en dergelijke zijn vanaf een aantal fietspaden nauwelijks te signaleren.

Een lastig gedeelte is de Anna Jacominaplaat. Deze  laaggelegen plaat met een brede langgerekte strook land ligt op het uiterste puntje van de Brabantse Biesbosch waar de Nieuwe Merwede  en de Amer samenkomen in het Hollandsdiep. Het is een gebied waar bij de storm en de hoge waterstanden veel afval is aangespoeld. Een gedeelte van het plastic is blijven steken in de bramenstruiken.
Media melden dat Staatsbosbeheer en een grote ploeg vrijwilligers al een dag aan het ruimen zijn geweest. Resultaat een aantal containers vol met afval. Ze gaan voor een vervolg. Rijkswaterstaat doet onderzoek naar de samenstelling en herkomst van het afval.


Zie voor meer informatie de fotoseries in de >> Fotoalbums
* Brabantse Biesbosch 21 februari 2020 - Fotoserie 2020.3. H. Waterst.
* Brabantse Biesbosch 12 februari 2020 - Fotoserie 2020.2. H. Waterst.
 
 
____________© hn - 24 februari 2020____________
  
 


 

 
Onstuimige week februari 2020 
Hoge waterstanden in de stroomgebieden van de rivieren Maas en Rijn in combinatie met springtij en storm Ciara zorgden voor stormvloed in onder meer de Beneden delta met de Biesbosch.
De Brabantse Biesbosch is enkele jaren geleden in het kader van het projectenprogramma Ruimte voor de Rivier grotendeels ingericht is om (tijdelijk) overtollig rivierwater op te vangen. Het gebied raakte deze dagen grotendeels overstroomd. Voor de eerste keer kwam het rivierwater vanaf de Nieuwe Merwede over het pad langs de rivier, de Biesbosch ingestroomd. Het rivierpeil stond hoger dan 2.00 meter boven NAP.
De boerderijen die tegenwoordig op terpen gebouwd staan bleven bereikbaar. Evenals de verkeersweg naar en van de veerpont, het buurtschap Spieringsluis en het Museum Eiland. Andere plaatsen waren onbereikbaar of afgezet met rood-witte markeringslinten en niet toegankelijk.

Een tweetal fotoseries geeft een beeld van de veranderende omstandigheden tijdens de onstuimige week met storm en hoge waterstanden. Zie hiervoor >> Fotoalbums 
2020.1. Hoge Waterst.
2020.2. Hoge Waterst. 

 

 
 
 

Fotoserie 2020.1. Hoge Waterstanden - vrijdag 7 en maandag 10 februari
Deze foto’s geven eerst een beeld van de hoge waterstanden van Merwede, Waal en Maas op vrijdag 7 februari. Op deze zonnige dag met een lichte bries uit zuidoostelijke richtingen stegen de waterstanden in de grote rivieren. De uiterwaarden langs de Merwede en Waal  stroomden geleidelijk maar gestadig vol. Op de Maas liet de geopende stuw bij Alphen-Lith het Maaswater onbelemmerd richting het Haringvliet stromen.

De foto’s van maandag 10 februari laten een heel ander beeld zien. Het hoogtepunt van storm Ciara was zondag 9 februari voorbij getrokken. Maar ook op maandag stond er nog een stormachtige wind. De foto’s van de Boven Merwede laten dit zien.
Springtij stond in de getijdentabellen aangekondigd voor dinsdag 11 februari. Maar ook zondag en maandag voorafgaand aan deze dag, was er al sprake van hogere waterstanden door opstuwing vanuit zee. De sterke wind zorgde voor omstandigheden die wel omschreven worden als een stormvloed. Waterkeringen zoals de Haringvlietsluizen en de Oosterscheldekering waren uit voorzorg voor enkele dagen hermetisch afgesloten.
De Brabantse Biesbosch was grotendeels volgelopen met overtollig rivierwater. De foto’s laten de omstandigheden zien. Omstandigheden een aantal uren voordat het water van de Nieuwe Merwede over het pad langs de rivier de Brabantse Biesbosch instroomt.

Fotoserie 2020.2. Hoge Waterstanden – woensdag 12 februari
Deze foto’s geven een beeld van de Brabantse Biesbosch op woensdag 12 februari. De Brabantse Biesbosch staat grotendeels onder water. Het Nieuwe Merwedepad is vanaf de kant van de Nieuwe Merwede overspoeld geweest, maar inmiddels weer boven water. Alleen de boomstronken op het pad geven aan dat hier een flinke hoeveelheid water over heen gestroomd is. Het riet is van het pad gespoeld. In een windhoek aan het begin van het pad liggen grote hoeveelheden riet en plastic.
De Grote Grazers van het gebied worden bijgevoerd op droge plaatsen. Alleen hun bewegingsruimte is sterk verminderd. Reeën hebben het moeilijker. Een aantal is op zoek naar een droog plek in het gebied. 
Verkeer in het gebied is grotendeels onmogelijk. De meeste wandel- en fietsroutes zijn onbegaanbaar of afgezet en ontoegankelijk.
Een aantal uren later. Vroeg in de middag daalt het rivierpeil in de Nieuwe Merwede snel. De Haringvlietsluizen, die een aantal dagen hermetisch gesloten waren, functioneren weer als spuisluizen en laten veel rivierwater snel de zee instromen.



 
 

 
                                                 ____________© hn - 17 februari 2020____________ 

 



 


Terugblik 2018
In Terugblik 2018 aandacht voor hoge en lage waterstanden en de lange periode van droogte in Nederland. De veranderende omstandigheden als gevolg van de droogte en warmte op en langs de Nederlandse grote rivieren in het jaar 2018 zijn ingrijpend. Het is een jaar waarin klimaatveranderingen en de gevolgen duidelijk naar voren komen, zichtbaar en voelbaar worden. Droogte- en warmterecords alsook laagterecords voor wat betreft de waterstanden in de rivieren worden gebroken.
De langdurige droogte van juli tot en met november heeft allerlei effecten tot gevolg. Daarbij geeft het jaar 2018 een beeld van lange perioden met lage waterstanden in de Nederlandse rivieren en de (soms snel) veranderende waterstanden.
 
Eind februari, begin maart is er na de relatief warme temperaturen in januari en februari nog een korte koude golf met temperaturen onder de min tien graden Celsius en een krachtige en koude wind uit oostelijke richtingen.

Het jaar 2018 begint echter met een westerstorm  en een paar dagen daarna met hoge waterstanden in januari. Door het vele smelt- en regenwater in het stroomgebied van de Rijn zijn de waterstanden in Rijn en aangrenzende rivieren hoog komen te staan. Ook in het stroomgebied van de Maas heeft men door de vele neerslag te maken met hogere waterstanden. Deze treden een aantal dagen eerder op, grofweg in de periode van 4-8 januari.
 
Lees verder op >> Terugblik 2018

Kijk voor het bijbehorende fotomateriaal de desbetreffende fotoseries in de fotoalbums >> Fotoalbums
* 2018.1.Hoge Waterstanden 1e helft januari (2018.1. H. Waterst.)
* 2018.2.Dalende Waterstanden half januari (2018.2. H. Waterst.)
* 2018.3.Nogmaals Hoge Waterstanden eind januari (2018.3. H. Waterst.)

Op de webpagina Actueel en Trends 2020 zal dit jaar enkele malen teruggekeken worden op het jaar 2018. Het is een jaar waarin Nederland te maken kreeg met zowel een relatief warme winter met hoge waterstanden en een (korte) koude golf eind februari, begin maart. Gevolgd door een zomer en herfst met een langdurende periode van warmte en droogte en extreem lage waterstanden in de (grote) rivieren. Een droogteperiode die in sommige gebieden van Nederland doorwerkt tot in 2019. Er zijn in januari 2020 zelfs nog enkele regio's waar het watertekort ontstaan in 2018 nog onvoldoende is aangevuld. Het gaat om omstandigheden die als een mogelijke trend gezien kunnen worden en in de toekomst meer op zullen treden. Ook zal aandacht gegeven worden aan maatregelen die allerlei nadelige gevolgen van klimaatveranderingen in de toekomst zoveel mogelijk kunnen verminderen.

 
                                                      ____________© hn - 5 februari 2020__________